- Batho ga re meno ga re lekane. - April 29, 2026
- SELEPE ALL STARS SUFFERS DEFEAT TO ALL FOR ONE - April 29, 2026
- Justice, policing mustnever be about clout - April 29, 2026
By Cynthia Nkgudi
Barui ba go tšwa mafelong a go fapanafapana ba be ba tlile ka makatanamane go tla go itšeela ka tsebe tshedimošo mabapi le bolwetši bja tlhako le molomo bjoo bo amago diruiwaratwa tša bona.
Moletlo wo wa letšatši la tshedimošo o be o swaretšwe phapošingkgolo ya District Labour Unit( DLU) go la Groblersdal profenseng ya Limpopo ka letšatši la 13 Dibokwane 2026. Bolwetši bjo ke kokwanahloko yeo e hlokago kalafi efeela e ka thibelwa ka go hlabela diruiwa.
Twatšiphetela ye e ama kudu dikgomo, dinku le dikolobe. Dikatemogo tša yona ke tša go swana le mokhohlwane, dišo molomong, lelemeng, ditlhokong tša letswele le ditlhakong. Morago dišo tšeo di hlola bohloko bjo bo tsenelelago.
Ge šetše go le bjalo, seruiwa se tla hloka maatla le takatšo ya dijo gomme maswi a sona a fokotšega kudu. Ngaka Ben du Plessis wa lefapha la Landbou Groblersdal o re : ” Bolwetši bjo bja Tlhako le Molomo bo fetela ka boomo ka fao barui ba swanetše go bo ela hloko. Phetelo ya bolwetši bjo e godimo kudu ka ge bo fetela ge diruiwa di ka ba kgauswi le kgauswi, tša nwa meetse goba go ja dijo tšeo di se go tša hlweka, ditwatši tšeo di hwetšagalago go difatanaga, diaparo le didirišwa ka kakaretšo. Kokwanahloko ye e ka dula go seruiwa tekano ya matšatši a mabedi go iša go a lesomenne gomme go hwa ga diruiwa tša bolwetši bjo ga se gwa ata bjalo.” A realo a bile a sa metse le mare.
Ngaka du Plessis o gateletše gore go na le tšhwana ya go thibela bolwetši e sego go thibela go fetela goba go phatlalala ga bjona. O re go ya ka ba World Organisation for Animals, naga ya Afrika Borwa ke yona e hlasetšego kudu ke bolwetši bjo. “ Naga ya bo rena e ile ya itemogela go phatlalala ga bolwetši bjo ka ngwaga wa 2021. Le ge e le gore bo ama diruiwa mo diprofenseng ka moka tše senyane tša mo nageng, profense ya KZN ke yona e ilego ya amega kudu mo mengwageng ya go feta. Magareng ga ngwaga wa 1996 go fihla go wa 2000 go bile le go phulega ga bjona profenseng ya KZN. Ngwageng wa 2003 go fihla go wa 2011 bo phulegile gape KZN mola magareng ga ngwaga wa 2014 go fihla go wa 2019. Profense ya Limpopo e ile ya itemogela bothata bja go phulega ga bolwetši bjo bja Tlhako le Molomo.” A hlalosa bjalo du Plessis.
Ntle le gore barui ba lemoge le go bega bolwetši bjo ka bjako, ga go na le thušo ye ba tla e hwetšago go diruiwa tša bona. Du Plessis o bontšhitše gore kotsi ye kgolo ke ge morui a sa lekole leruo la gagwe ka mehla. “ Go ya ka molawana wa Animal Disease Act 35/1984 Section 11 of Animal Disease Regulation 12 e re morui yo mongwe le yo mongwe a ka bega ka go bolela ka molomo goba go ngwala ge a belaela goba a bona phulego ya bolwetši go diruiwa. Yena a ka bega go ngaka ya diphoofolo ya mmušo goba yona Animal health technician. Barui ba leke go ka laola mosepelo magareng ga bona, diphoofolo le ditšweletšwa ge ba šetše ba itemogela go phulega ga bolwetši go fokotša phetetšo.”
Du Plessis o feditše ka go realo.
